To nie jest biografia Freddiego Mercury’ego. To opowieść o londyńskich miejscach, w których mieszkał, pracował, tworzył muzykę i odpoczywał: od domu rodzinnego w Feltham, przez Kensington Market i mieszkania z Mary Austin, po Garden Lodge. Każdy adres prowadzi do konkretnego punktu na mapie, a wydarzenia z życia artysty pojawiają się tam, gdzie naprawdę należą — w historii tych miejsc.
Feltham. Dom, od którego wszystko się zaczęło (1964–około 1970)
W 1964 roku, po ucieczce z Zanzibaru, rodzina Bulsarów osiadła przy 22 Gladstone Avenue, Feltham TW14 9LL. Londyn nie wyglądał tu jak na pocztówkach. Na zachodnich obrzeżach miasta, niedaleko Heathrow, stały szeregi zwyczajnych domów. W jednym z nich siedemnastoletni Farrokh, nazywany już Freddiem, zaczynał nowe życie.
Uczył się, interesował grafiką i muzyką, a później studiował w Ealing College of Art. Związki z uczelnią są ważną częścią historii zachodniego Londynu: zanim pojawiły się wielkie sceny, były codzienne dojazdy, zajęcia i spotkania młodych artystów.
Brian May wspominał wizytę w tym domu i wspólne słuchanie Hendrixa na gramofonie. Queen jeszcze nie istniał. Dwaj przyszli koledzy z zespołu zastanawiali się, jak powstaje brzmienie, którego nie da się pomylić z żadnym innym. W Feltham upamiętniono też artystę w przestrzeni publicznej. Dziś na budynku przy Gladstone Avenue znajduje się niebieska tablica English Heritage. To nadal prywatny dom, nie muzeum. Droga Freddiego prowadziła jednak coraz częściej poza spokojne ulice Feltham — ku miejscom, w których rodziła się nowa muzyka.
Ealing, Shepherd’s Bush i Kensington. Lata szukania własnego miejsca (koniec lat 60. – początek lat 70.)
Z Feltham Freddie coraz częściej wyruszał do Londynu, w którym życie toczyło się wokół muzyki, sklepów z płytami i niewielkich sal koncertowych. W Ealing poznawał ludzi związanych z rodzącą się sceną rockową. Próbował swoich sił w zespołach, zanim w 1970 roku dołączył do Briana Maya i Rogera Taylora. Zaproponował nazwę Queen; rok później skład uzupełnił John Deacon.
Przez pewien czas mieszkał w wynajmowanych pokojach i dzielił przestrzeń z innymi młodymi muzykami. Dokładne daty niektórych przeprowadzek z tego okresu różnią się w relacjach, dlatego trudno zamknąć te lata w jednej precyzyjnej liście adresów.
Na Kensington High Street działał wtedy Kensington Market. Freddie i Roger Taylor sprzedawali tam ubrania. W świecie pełnym niezwykłych krojów i kolorów Mercury mógł eksperymentować ze stylem, który wkrótce przeniesie na scenę. Targ nie istnieje już w dawnej postaci, ale jego historia należy do historii muzycznego Kensington. Za barwnymi witrynami i gwarem targowiska kryła się też bardziej zwyczajna codzienność: pokoje wynajmowane u znajomych, pierwsze próby i życie bez pewności, co przyniesie następny miesiąc.
Addison Gardens. Wspólne mieszkanie przed wielką sławą (1969)
Jednym z adresów związanych z wczesnymi londyńskimi latami Freddiego było 42b Addison Gardens w zachodnim Londynie. Latem 1969 roku bywał tam u przyjaciół, Paula Humberstone’a i Chrisa Smitha. Zachowała się fotografia Freddiego i Paula wykonana w ogrodzie tego domu. Był to jeszcze czas przed światową sławą Queen — zwyczajne mieszkanie, do którego zaglądał młody muzyk, a nie jednoznacznie udokumentowany stały adres zamieszkania. Wkrótce w tej opowieści pojawiła się Mary Austin, a wraz z nią wspólny adres i próba zbudowania domu pośród coraz bardziej nieprzewidywalnego życia.
Victoria Road. Pierwsze wspólne życie z Mary Austin (początek lat 70.)
W Kensington Freddie zamieszkał z Mary Austin, którą poznał, gdy pracowała w sklepie Biba. Na początku 1971 roku zamieszkali w niewielkim mieszkaniu przy Victoria Road w Kensington. W relacjach Mary Austin pojawia się nazwa ulicy, lecz numer 2 nie jest wystarczająco pewny, by przedstawiać go jako potwierdzony. Nie był to świat drogich antyków ani prywatnych ogrodów. Młoda para urządzała niewielką przestrzeń i próbowała pogodzić codzienność z coraz bardziej absorbującą karierą Freddiego.
W 1973 roku ukazał się pierwszy album Queen, a w 1974 drugi. Nagrania w Trident Studios przy St Anne’s Court w Soho oznaczały, że Freddie coraz częściej jechał do centrum już nie jako student podziwiający innych muzyków, lecz jako wokalista nagrywający własne piosenki. Sukces przychodził stopniowo, a wraz z nim zmieniały się nie tylko sale koncertowe, lecz także miejsca, do których wracał po pracy.
Holland Road. Gdy Queen stał się czymś więcej niż obietnicą (około 1974–1976)
Freddie i Mary przenieśli się do mieszkania przy 100 Holland Road, London W14. W tym okresie Queen pracował nad muzyką, która na zawsze zmieniła pozycję zespołu. „Bohemian Rhapsody” ukazała się w 1975 roku i wymknęła się wszelkim radiowym regułom: ballada, operowe harmonie, gitarowy rozmach i niemal sześć minut muzyki.
Pomysły Mercury’ego rodziły się także poza studiem, przy fortepianie i na zapisanych kartkach, ale nagranie utworu wymagało pracy całego zespołu w kilku studiach. Nie warto przypisywać całej piosenki jednemu pokojowi: Holland Road jest częścią tej historii, nie jej jedyną sceną.
Wraz z sukcesem zmieniała się również relacja Freddiego i Mary. Ich związek romantyczny się zakończył, lecz bliskość przetrwała znacznie dłużej niż wspólne mieszkanie. Zmieniały się relacje, zmieniały się adresy; Londyn pozostawał jednak punktem, do którego Freddie wracał z coraz dłuższych tras.
Stafford Terrace. Sława, która nie mieściła się już w mieszkaniu (druga połowa lat 70.)
W 1976 roku Freddie i Mary przenieśli się do większego mieszkania przy 12 Stafford Terrace, Kensington. Queen koncertował na coraz większą skalę, a Freddie coraz lepiej rozumiał, jak zamienić występ w spotkanie z tysiącami ludzi. W 1977 roku ukazało się „We Are the Champions”, napisane przez Mercury’ego — piosenka, która miała znaleźć swoje miejsce na stadionach całego świata.
Między trasami wracał do zachodniego Londynu. Z czasem prywatność stawała się jednak coraz cenniejsza. Dom przestawał być wyłącznie adresem: musiał dawać możliwość zniknięcia z oczu publiczności. W końcu znalazł takie miejsce niedaleko, również w Kensington — za wysokim murem, który oddzielał ogród od ruchu miasta.
Garden Lodge. Za murem w Kensington (zakup 1980, zamieszkanie około 1985–1991)
Na początku lat 80. Freddie kupił Garden Lodge przy 1 Logan Place, London W8 6DE. Garden Lodge, zbudowany w latach 1908–1909 dla malarza Cecila Rae i rzeźbiarki Constance Halford, był ukryty za wysokim ceglanym murem i ogrodem — zupełnie inny niż jego poprzednie mieszkania. Remont i urządzanie trwały kilka lat; zamieszkał tam około 1985 roku.
Wnętrza zapełniały się sztuką, meblami i przedmiotami, które wybierał z wielką uwagą. Bywały tu przyjęcia, spotkania z przyjaciółmi, ale i zwykłe, ciche dni. Freddie uwielbiał koty. Ten prywatny świat pozostawał w niezwykłym kontraście z koncertową sceną.
13 lipca 1985 roku Queen wystąpił na Live Aid na Wembley. Publiczność odpowiadała na każde zawołanie Mercury’ego. Rok później zespół wrócił na stadion podczas Magic Tour. A po występach wokalista mógł wracać do Kensington, gdzie za murem Garden Lodge nie musiał już być Freddiem ze sceny. Z czasem właśnie ta cisza, tak odległa od stadionowego hałasu, nabierała coraz większego znaczenia.
Ostatnie lata i dom, pod którym zatrzymywali się fani
Pod koniec lat 80. Queen przestał koncertować, lecz nadal nagrywał. Część pracy odbywała się poza Londynem, między innymi w Montreux. Garden Lodge pozostawał jednak domem Freddiego, miejscem spotkań z najbliższymi i schronieniem przed zainteresowaniem prasy.
24 listopada 1991 roku Mercury zmarł właśnie tutaj, mając 45 lat. Pod domem zaczęły pojawiać się kwiaty i listy. Rezydencję odziedziczyła Mary Austin. Garden Lodge nie stał się muzeum i nadal należy traktować go jako prywatną nieruchomość.
Na Gladstone Avenue stoi dom, w którym młody Freddie zaczynał życie w Anglii. Przy Holland Road pozostał ślad lat, gdy Queen przestawał być obietnicą, a stawał się jednym z największych zespołów świata. Garden Lodge opowiada już inną historię: o człowieku, który potrafił porwać stadion, a po zejściu ze sceny szukał spokoju za ogrodowym murem. Londyn nie zatrzymał tamtych chwil. Zostały ulice, fasady i drzwi, obok których można dziś przejść, nie wiedząc, ile muzyki, miłości i milczenia mieściło się kiedyś po drugiej stronie.
