Jeśli zostaniesz aresztowany, zazwyczaj zostaniesz przewieziony na posterunek policji, zatrzymany w celi, a następnie przesłuchany. Po przewiezieniu na posterunek policji możesz zostać zwolniony lub oskarżony o popełnienie przestępstwa. W Szkocji prawo dotyczące aresztowania jest inne.
Twoje prawa w areszcie
Funkcjonariusz komisariatu policji musi wyjaśnić Ci Twoje prawa. Masz prawo do:
- uzyskania bezpłatnej porady prawnej
- poinformowania kogoś, gdzie się znajdujesz
- uzyskania pomocy medycznej, jeśli źle się czujesz
- zapoznania się z zasadami, których musi przestrzegać policja („Codes of Practice”)
- zapoznania się z pisemną informacją o swoich prawach, np. o regularnych przerwach na jedzenie i skorzystanie z toalety (możesz poprosić o informację w swoim języku) lub o tłumacza, który objaśni Ci informację
Podczas pobytu w celi zostaniesz przeszukany, a Twoje rzeczy będą przechowywane przez funkcjonariusza policji.
Młodzież poniżej 18 roku życia i dorośli wymagający szczególnej opieki
Policja musi spróbować skontaktować się z Twoim rodzicem lub opiekunem, jeśli masz mniej niż 18 lat lub jesteś osobą dorosłą wymagającą szczególnej opieki.
Muszą również znaleźć „odpowiednią osobę dorosłą”, która przyjdzie na posterunek, pomoże Ci i będzie obecna podczas przesłuchania. Odpowiednią osobą dorosłą może być:
- Twój rodzic lub opiekun
- pracownik socjalny
- inny członek rodziny lub przyjaciel w wieku 18 lat lub więcej
- wolontariusz w wieku 18 lat lub więcej
National Appropriate Adult Network zapewnia odpowiednie usługi dla dorosłych w Anglii i Walii.
Twoje prawa w trakcie przesłuchania
Policja może zadać Ci pytania na temat przestępstwa, o które jesteś podejrzany – zostanie to odnotowane. Nie musisz odpowiadać na pytania, ale jeśli tego nie zrobisz, mogą wystąpić pewne konsekwencje. Policja musi to wyjaśnić, odczytując pouczenie policyjne. Treść pouczenia znajdziesz na gov.uk.
Jak długo możesz być przetrzymywany w areszcie?
Policja może zatrzymać Cię do 24 godzin, zanim będzie musiała oskarżyć Cię o popełnienie przestępstwa lub Cię zwolnić. Mogą ubiegać się o zatrzymanie Cię do 36 lub 96 godzin, jeśli jesteś podejrzany o poważne przestępstwo, np. morderstwo. Możesz zostać zatrzymany bez postawienia zarzutów na okres do 14 dni, jeśli zostałeś aresztowany na mocy Terrorism Act.
Kiedy możesz zostać zwolniony za kaucją
Policja może zwolnić Cię za kaucją, jeśli nie ma wystarczających dowodów, aby postawić Ci zarzuty. Nie musisz płacić za zwolnienie za kaucją, ale będziesz musiał wrócić na posterunek w celu przeprowadzenia dalszych przesłuchań, jeśli zostaniesz o to poproszony.
Możesz zostać zwolniony za kaucją warunkową, jeśli policja postawiła Ci zarzuty i uważa, że możesz:
- popełnić kolejne przestępstwo
- nie stawić się w sądzie
- zastraszyć innych świadków
- utrudniać działanie wymiaru sprawiedliwości
Oznacza to, że Twoja wolność zostanie w jakiś sposób ograniczona, np. mogą nałożyć na Ciebie godzinę policyjną, jeśli przestępstwo zostało popełnione w nocy.
Oddanie odcisków palców, fotografii i próbek
Policja ma prawo robić Ci zdjęcia. Mogą również pobrać od Ciebie odciski palców i próbkę DNA (np. z ust lub włosów), a także pobrać wymaz z powierzchni skóry dłoni i ramion. Nie potrzebują do tego Twojej zgody.
Policja potrzebuje zarówno Twojej zgody, jak i upoważnienia starszego funkcjonariusza policji, aby pobrać próbki krwi lub moczu, lub wyciski dentystyczne.
Nie dotyczy to pobierania próbki krwi lub moczu w związku z prowadzeniem pojazdu pod wpływem alkoholu lub narkotyków.
Informacje z odcisków palców i próbek są przechowywane w policyjnej bazie danych.
Możesz dowiedzieć się, czy Twoje informacje są przechowywane w policyjnej bazie danych, pobierając kopię swoich akt policyjnych z lokalnego posterunku policji.
Musisz napisać do lokalnej policji (Anglia, Walia i Irlandia Północna), aby usunąć swoje dane osobowe z policyjnej bazy danych. Zrobią to tylko wtedy, gdy przestępstwo już nie istnieje lub gdy jakikolwiek element procesu policyjnego (np. sposób aresztowania lub zatrzymania) był niezgodny z prawem.
Twoje prawo do bezpłatnej porady prawnej
Jeśli jesteś przesłuchiwany na posterunku policji, masz prawo do bezpłatnej porady prawnej (legal aid).
Jak uzyskać bezpłatną poradę prawną
Musisz zostać poinformowany o swoim prawie do bezpłatnej porady prawnej po zatrzymaniu i przed przesłuchaniem na posterunku policji. Możesz:
- poprosić o „adwokata dyżurnego” (duty solicitor) na posterunku policji – jest on dostępny 24 godziny na dobę i niezależny od policji
- poinformować policję, że chciałbyś uzyskać poradę prawną – policja skontaktuje się z Defence Solicitor Call Centre (DSCC)
- poprosić policję o skontaktowanie się z adwokatem, np. własnym
Jeśli jesteś podejrzany o popełnienie mniej poważnego wykroczenia, np. zakłócanie porządku, możesz otrzymać poradę prawną przez telefon, zamiast adwokata dyżurnego. Porada jest bezpłatna i niezależna od policji.
Przesłuchiwanie bez porady prawnej
Jeśli poprosisz o poradę prawną, policja nie może Cię przesłuchiwać, dopóki jej nie otrzymasz – z pewnymi wyjątkami. W poważnych przypadkach policja może kazać Ci czekać na poradę prawną, ale tylko wtedy, gdy zgodzi się na to starszy oficer. Najdłuższy okres oczekiwania na poradę prawną to 36 godzin od przybycia na posterunek policji (lub 48 godzin w przypadku podejrzenia o terroryzm). Masz prawo do bezpłatnej porady prawnej, jeśli zostaniesz przesłuchany przez policję.
Zażalenie na traktowanie przez policję
Skontaktuj się z jednostką policji, na którą chcesz złożyć skargę, jeśli nie jesteś zadowolony z tego, jak zostałeś potraktowany. Siły policyjne muszą kierować określone rodzaje skarg do Independent Office for Police Conduct (IOPC).
