Zaostrzona brytyjska polityka imigracyjna i azylowa raczej nie powstrzyma napływu migrantów próbujących przekroczyć kanał La Manche. Wynika to z faktu, że liczba osób próbujących dotrzeć do Anglii łodziami z Francji wzrosła ponad dwukrotnie w ciągu roku.
Według francuskiej prefektury morskiej do 31 sierpnia około 15 500 migrantów próbowało lub z powodzeniem przekroczyło ich granice. Od tego czasu liczba ta stale rosła w szybkim tempie, a francuskie władze skutecznie zapobiegły czterokrotnie większej liczbie przepraw małymi łodziami we wrześniu niż w tym samym miesiącu ubiegłego roku i uratowały ponad 1470 osób na kanale La Manche tylko w ciągu pierwszych czterech dni listopada. Brytyjski Home Office nie podaje już wyników, ale uważa się, że liczba ta przekracza obecnie 20 000 – to 235% wzrost w porównaniu z 2020 r., kiedy 8500 osób odważyło się na przejście.
Za mało bezpiecznych i legalnych dróg do Wielkiej Brytanii
„Ograniczony dostęp lub nieodpowiednie bezpieczne i legalne drogi przyczyniają się do tego, że coraz więcej osób korzysta z alternatywnych środków, w tym przekraczania kanału La Manche w małych łodziach”.
Spokesperson for the United Nations’ International Organisation for Migration (IOM)
Kilku innych ekspertów z Migration Policy Group i University of Oxford’s Migration Observatory zgodziło się z tym. Clare Mosely, założycielka organizacji pozarządowej Care4Calais, wyjaśniła, że „przeprawy łodzią to jeden z niewielu sposobów, w jaki ludzie mogą dostać się do Wielkiej Brytanii, aby ubiegać się o azyl.”
„Ze względów praktycznych nie ma legalnego sposobu podróżowania, więc jedynym wyborem jest to, czy ryzykujesz życie w małej łodzi, czy ukrywasz się w ciężarówce”.
Clare Mosely, founder of the Care4Calais NGO
Jednak popularność samochodów ciężarowych spadła, ponieważ czas potrzebny na udaną przeprawę wydłużył się ze względu na postęp technologiczny.
Claire Millot z organizacji pozarządowej Salam zajmującej się ochroną migrantów powiedziała, że dziesięć lat temu migrantowi udawało się przejechać przez kanał La Manche w ciężarówce zwykle w trzy tygodnie. Aby ograniczyć takie przejścia, wysłano psy, a następnie detektory dwutlenku węgla, które sygnalizują, czy ktoś oddycha, nawet jeśli jest dobrze ukryty. Teraz ciężarówki są losowo przepuszczane przez skanery, a średni czas przejazdu jest liczony w miesiącach, a nie tygodniach. Morze jest znacznie szybsze i „czymś, co w tym roku działało bardzo dobrze”, kontynuowała.
„Przeprawy były ogólnie bardzo udane, więc nieuchronnie ludzie później dzwonią do siebie, aby powiedzieć „przeprawiłem się na nadmuchiwanej łodzi”, co zachęca innych do tego”.
Claire Millot, from the Salam migrant welfare NGO
Co więcej, dr Peter William Walsh, badacz z University of Oxford’s Migration Observatory, wyjaśnił, że „trasa stała się bardziej ugruntowana, prawdopodobnie dzięki lepiej zorganizowanym sieciom przemytniczym, częściowo prawdopodobnie z powodu nasilenia działań policyjnych na innych trasach”.
Co sprawia, że Wielka Brytania jest tak atrakcyjna?
Nie ma badań jednoznacznie stwierdzających, co skłania ludzi do nielegalnego wyjazdu do Wielkiej Brytanii, ale uważa się, że jest to kombinacja wielu czynników, w tym obecność członków rodziny lub znajomych, ich przekonanie, że kraj jest otwarty, bezpieczny i tolerancyjny.
„Wiedzą też, że w Anglii nie ma dokumentów tożsamości i że mogą z łatwością znaleźć pracę nierejestrowaną, prędzej niż tutaj (we Francji)”.
Claire Millot, from the Salam migrant welfare NGO
„Prawodawstwo nie jest takie samo, kontrole nie są takie same, w Anglii o wiele łatwiej jest pracować nielegalnie na dłuższą metę”.
Claire Millot, from the Salam migrant welfare NGO
Możliwe też, że odmówiono im azylu w państwach członkowskich UE. Jednak Wielka Brytania jest daleka od liczby osób ubiegających się o azyl, z którymi mają do czynienia kraje kontynentalne.
Według danych rządowych w 2020 r. w Wielkiej Brytanii złożono około 29 450 wniosków o azyl. Jest to spadek w porównaniu ze szczytem w 2002 r. wynoszącym 84 132. Według Eurostatu w ubiegłym roku w państwach członkowskich Unii Europejskiej złożono ponad 416 600 nowych wniosków o azyl, w tym 102 500 w Niemczech, 81 800 we Francji, 37 900 w Grecji i 21 200 we Włoszech. Dr Walsh zwrócił również uwagę, że Wielka Brytania również nie jest, porównywalnie rzecz biorąc, „szczególnie popularnym miejscem dla nieautoryzowanych przypływów łodzi”. „W 2020 r. Włochy przyjęły 34 000 osób, które przybyły bez zezwolenia łodzią, podczas gdy Hiszpania otrzymała ponad 40 000” – powiedział.
„Niewypowiedziane” warunki
Jednak wzrost liczby przepraw przez kanał La Manche spowodował, że brytyjski rząd konserwatywny przyjął znacznie ostrzejsze stanowisko w sprawie nielegalnej imigracji i przedstawił projekt ustawy, której celem jest drastyczne ograniczenie tego zjawiska. Jeśli nowe przepisy zostaną zatwierdzone, wnioski o azyl będą automatycznie odrzucane, jeśli wnioskodawca podróżował przez „bezpieczny kraj”, taki jak Francja.
Osobom, które nielegalnie wjechały do Wielkiej Brytanii, groziłyby do czterech lat za kratkami, podczas gdy przemytnikom groziłoby dożywocie, a łączenie rodzin będzie znacznie trudniejsze.
Agencja ONZ ds. Uchodźców (UNHRC) ostrzegła, że plany stwarzają ryzyko stworzenia „dwustopniowego systemu azylowego”, który „przynosi niesprawiedliwe kary uchodźcom potrzebującym ochrony”.
Wielka Brytania podpisała również kolejny kontrakt z Francją o wartości 63 mln euro na wyposażenie i zwiększenie francuskich patroli na granicy. Brytyjski Home Office zachwalał współpracę, mówiąc, że dzięki współpracy z policją i partnerami międzynarodowymi do października zabezpieczono 300 aresztowań i 65 wyroków skazujących za „small boat criminality”.
Liczba migrantów żyjących w niepewnej sytuacji w Calais lub w pobliżu Dunkierki nie jest dokładnie znana. Władze szacują, że w Calais jest około 800-900 osób, organizacje pozarządowe twierdzą, że liczba ta wzrosła w ciągu ostatnich kilku miesięcy do 1500. Są to przede wszystkim ludzie z krajów takich jak Syria, Libia, Afganistan czy Afryka Subsaharyjska, którzy uciekają przed konfliktami lub przemocą. To pozostaje znacznie poniżej szczytu z 2016 r., kiedy w tak zwanej Calais Jungle mieszkało prawie 10 000 osób, ale warunki pozostają podobnie godne ubolewania.
„Sytuacja w Calais jest niewyobrażalna.” „W niektórych częściach Calais nadal obowiązuje zakaz dystrybucji żywności, a działania policji przeciwko migrantom są nieubłagane.” „Widzimy ludzi śpiących na świeżym powietrzu na gołym asfalcie, na nieużywanych stacjach benzynowych i za opuszczonymi sklepami. Są nieustannie przemieszczani, często i często gwałtownie budzeni we wczesnych godzinach porannych, tak że sen jest zakłócany, a wyczerpanie jest powszechne. Zrozumiałe, że podjęliby wielkie ryzyko, aby uciec”.
Clare Mosely, founder of the Care4Calais NGO
„Głęboko niesprawiedliwe”
Planowana reforma imigracyjna i azylowa Wielkiej Brytanii, która obecnie przechodzi przez parlament, prawdopodobnie nie przyniesie znaczącego efektu w zakresie ograniczenia tych liczb, przynajmniej w perspektywie krótkoterminowej.
Badania pokazują niewiele dowodów na to, że ci, którzy mają nadzieję dostać się do Wielkiej Brytanii, mają jakąkolwiek szczegółową wiedzę na temat procedur azylowych w tym kraju, uprawnień do zasiłków lub dostępności do pracy, podkreśla dr Walsh.
„Było jeszcze mniej dowodów na to, że respondenci posiadali porównawczą wiedzę na temat tego, jak te warunki różniły się w różnych krajach europejskich. Jeśli osoby ubiegające się o azyl nie są świadome polityki azylowej, sugeruje to, że jest mało prawdopodobne, aby miała ona duży wpływ na ich decyzje”.
Dr Peter William Walsh, a researcher at the University of Oxford’s Migration Observatory
Claire Millot z Salam twierdzi, że jak dotąd projekt ustawy lub umowa graniczna między Wielką Brytanią a Francją nie wywołały efektu mrożącego.
„Wiemy, że niektórzy z nich po przyjeździe nie są umieszczani w hotelu, ale w zamkniętych ośrodkach. Słyszymy o tym, ale oni (inni migranci mający nadzieję na przekroczenie) o tym nie wiedzą. Inni mówią im, na przykład przemytnik, że to nieprawda. A ponieważ znają kogoś, kto przeszedł i nie spotkał go ten los, ponieważ niektórzy z nich kończą przeprawę pływając, aby uniknąć pochwycenia przez Home Office, mają nadzieję uniknąć kontroli”.
Claire Millot, from the Salam migrant welfare NGO
Wielka Brytania broniła swojej ustawy, argumentując, że istnieją „inne bezpieczniejsze i legalne drogi”, takie jak humanitarne przesiedlanie uchodźców z UNHCR i Afghan Citizens’ Resettlement Scheme, który został uruchomiony po przejęciu kraju przez rebeliancką grupę talibów w sierpniu.
Ustawa stanowi, że „od 2015 roku przesiedliliśmy prawie 25 000 mężczyzn, kobiet i dzieci szukających schronienia przed okrutnymi okolicznościami na całym świecie — więcej niż w jakimkolwiek innym kraju europejskim”. Mówi, że nielegalne trasy do kraju, na przykład łodziami lub ciężarówkami, są „głęboko niesprawiedliwe”, ponieważ „obecność imigrantów ekonomicznych – które te nielegalne trasy wprowadzają do systemu azylowego, ogranicza naszą zdolność do właściwego wspierania innych, którzy naprawdę potrzebują ochrony. „
