Autobus przegubowy był znakiem boomu w transporcie autobusowym Transport for London (TfL). Wzrosła liczba pasażerów, wzrosły przychody z opłat, a władze transportowe miały pieniądze i wolę polityczną do eksperymentowania w sposób, o jakim można teraz marzyć.
W latach 2002-2011 na ulice stolicy wyjechało prawie 400 zupełnie nowych, w pełni dostępnych „bendies”. Mierzący 18 metrów, przegubowy autobus Mercedes Benz Citaro (powszechnie znany jako bendy bus) był pogromcą tłumu, jakiego londyńska sieć autobusowa nigdy wcześniej nie widziała.
Zdolny do przewozu 144 osób, z wieloma wózkami spacerowymi i wózkami inwalidzkimi, przewoził rzesze ludzi na dwunastu najbardziej ruchliwych trasach Londynu. Dziesięć lat temu (9 grudnia) osiągnął swój ostatni przystanek.
Ówczesny burmistrz Boris Johnson powiedział, że „wybijają rowerzystów” i wymienił bendy busy.
Wygnane ze stolicy, aby wypełnić obietnicę wyborczą Borisa Johnsona, ich historia trwa do dziś. Prowadziły ekscytujące życie w całym kraju i na całym świecie, odnosząc w ciągu ostatniej dekady wiele sukcesów, kilka porażek i trochę niekonwencjonalnych środków.
Stworzenia polityczne
Ich usunięcie ze stolicy miało charakter czysto polityczny. Pomimo oskarżeń, autobus przegubowy nigdy nie doprowadził do śmierci rowerzysty, obawy o uchylanie się od opłat były oparte wyłącznie na szacunkowych danych liczbowych, a na każdej trasie autobusu teoretyczna pojemność (liczba osób, które mogły fizycznie wsiąść do każdego autobusu) spadła od czasu ich usunięcia.
Były burmistrz zaczął usuwać je z każdej trasy, gdy pojawiła się umowa o odnowienie. Jego cel polityczny został osiągnięty w grudniu 2011 roku, kiedy ostatni bendy bus na trasie 207 zatrzymał się na obwodnicy Hayes i wkrótce potem został wysłany na cmentarz autobusów w Slough.
Ostatecznie 81 autobusów należących do firmy Arriva zostało wysłanych do swojej działalności w maleńkim śródziemnomorskim kraju Malty, a reszta dotarła do różnych części Wielkiej Brytanii. Jak na ironię, te, które zostały w Wielkiej Brytanii, trafiły do miast, które obecnie znamy jako najbardziej antyjohnsonowskie, w tym do Brighton, Birmingham, Bristolu i Liverpoolu.
W Londynie, ich pośredni następca, New Routemaster (znany również jako New Bus for London, aka Boris bus), mimo że został okrzyknięty przez Borisa Johnsona, sprawiał miastu dużo więcej problemów niż kiedykolwiek przedtem.
Obawy o uchylanie się od opłat za przejazd nadal nie ustąpiły, ponieważ te autobusy mają również trzy pary drzwi, musiały zostać wyposażone w otwierane okna, które kosztowały dodatkowe 2 miliony funtów, a teraz wymagają remontu, który kosztuje nawet 31 milionów funtów. Ponadto autobusy te pierwotnie miały konduktorów kosztujących 10 milionów funtów, którzy zostali usunięci z usług w 2016 r. Autobusy te zostały usunięte z trasy 91, ponieważ wciąż się rozbijały w Crouch End z powodu problemów z widocznością związanych z projektem autobusu.
Po 10 latach podjęte decyzje wciąż budzą wątpliwości.
„Chociaż autobusy przegubowe nie są odpowiednie dla każdej trasy autobusowej w Londynie, z pewnością odegrały użyteczną rolę jako część ogólnej floty autobusowej Londynu.” „Miały tę ogromną zaletę, że ich pojemność jest o 50% większa niż w autobusie piętrowym.” „Ze względów czysto ideologicznych i bez uwzględnienia potrzeb użytkowników autobusów, Boris Johnson postanowił szybko pozbyć się każdego autobusu przegubowego, niezależnie od tego, czy działały dobrze.” „Jego dziedzictwem są niewiarygodnie drogie autobusy New Routemaster, które i tak nie działały w stopniu zbliżonym do obiecanego przez Borisa Johnsona”.
Caroline Pidgeon AM, Chair of the London Assembly Transport Committee
W 2014 roku maltańskie ministerstwo transportu zakazało 81 bendy busów, które trafiły na Maltę. Pojazdy brały udział w serii pożarów i wypadków, które przyniosły im jeszcze bardziej kontrowersyjną reputację w tym kraju niż w Wielkiej Brytanii.
Arriva zorganizowała wysyłkę autobusów przegubowych do Sudanu w ramach umowy, która miała na celu wywiezienie ich z wyspy, mimo że Sudańczycy jeździli po prawej stronie, co uczyniłoby autobusy jeszcze bardziej bezużytecznymi niż na Malcie. Transakcja ostatecznie upadła, a w 2017 roku trzy z bendy busów zostały podpalone podczas przechowywania.
Obecnie na podwórzu maltańskiej społeczności San Gwann niszczeje 38 autobusów przegubowych. Nie mogą być ponownie użyte w obsłudze pasażerskiej i nikt nie chce, aby je wywieziono, czekają, aby dowiedzieć się, jaki jest ich los.
Fakt, że są to bendy busy, nie jest powodem, dla którego nie ma nabywców – bendy busy są powszechne na całym świecie, a w Holandii i Szwajcarii są nawet „podwójne bendy busy”. Tylko kilka krajów jeździ po lewej stronie, co ogranicza potencjalne pole nabywców.
W Wielkiej Brytanii bendy autobusy zostały podzielone i przemieszczane po całym kraju. W większości przypadków spółka-matka, która była ich właścicielem, kazała swoim lokalnym oddziałom szukać tras, które mogłyby pomieścić dłuższe pojazdy.
Autobusy przegubowe z różnym powodzeniem dotarły do Birmingham, Bristolu, Liverpoolu, Norwich, Leicester, Eden Project, Luton Airport i Cardiff. Na trasach, na których przewoziły ludzi do i z dużych obiektów, takich jak uniwersytety i lotniska, wyróżniały się. Na trasach bardziej zbliżonych do londyńskich, były równie kontrowersyjne.
Kiedy ostatni bendy bus został wycofany z Coventry w 2018 roku, strona internetowa Coventry Live’s wykazała podział 51/49 procent, przy czym tylko dwa procent więcej osób twierdziło, że „tęskniłoby za nimi”.
Najbliżej, jak bendy autobusy ponownie dotarły do Londynu w zakresie obsługi pasażerów, była firma autobusowa Uno z siedzibą w Hertfordshire, która obsługiwała pięć z nich na uniwersyteckiej trasie wahadłowej, z okazjonalnymi kursami na trasach 601 i 636, ale dwa autobusy zapaliły się, w tym jeden w 2019, kiedy podobno „eksplodował”, a reszta została sprzedana.
Najbardziej udanym nowym domem dla bendy busów wydają się być linie autobusowe Brighton 25 i 25X, gdzie 22 bendy busy używane wcześniej na londyńskiej trasie 453 jeżdżą co trzy do pięciu minut w dni powszednie i co siedem do 12 minut w weekendy.
„Autobusy przegubowe sprawdziły się w Brighton, głównie dlatego, że są używane na dwóch ruchliwych trasach, 25 i 25X, które przewożą głównie studentów wzdłuż Lewes Road, łącząc centrum miasta z zakwaterowaniem dla studentów oraz z uniwersytetami w Brighton i Sussex.” „Nie jestem pewien, czy byłyby tak popularne na innych trasach, ale miejsce na przystankach autobusowych jest bardzo ograniczone w centrum miasta, więc nigdy nie były poważnie rozważane ze względu na ich długość”.
Andrew Boag, chair of passenger group Brighton Area Buswatch
Jedną z ich zbawiennych łask jest to, że Brighton wydaje się wyciągać wnioski z błędów Londynu.
Na Lewes Road, głównej drodze krajowej, pasy rowerowe są w większości oddzielone od pasów dla autobusów, przystanki autobusowe znajdują się na wysepkach drogowych przed pasami rowerowymi i wzdłuż części trasy, gdzie komunikat drogowy mówi pasażerom „proszę uważać na rowerzystów przy wysiadaniu z autobusu”.
„Kiedy normalny autobus piętrowy pojawia się na 25, naprawdę się denerwuję. Nie ma miejsca na wszystkie twoje zakupy i musisz wspinać się po schodach. Bendy bus jest świetny, jest tak dużo miejsca.” „Jestem z Londynu, więc wiem, że ludzie nie płacą, kiedy korzystam z normalnych jednopiętrowych autobusów w Londynie, ludzie po prostu wskakują, ale tutaj nigdy tego nie widziałam”.
Megan, a Sussex University student from London
„Uwielbiamy bendy bus. Dlaczego pozbyli się ich w Londynie? Nigdy nie miałem z nimi problemu. Wszyscy wsiadają z przodu, a większość z nas i tak ma student passes, co, jak sądzę, pomaga, ale mam nadzieję, że też ich tutaj nie zabronią!”
Andrew, a fellow Sussex University student
Oprócz codziennej pracy na trasach 25 i 25X, mają też poboczną pracę jako „pop-upowe centra szczepień”.
Teraz 14-letnie, Brightonian bendy busy zbliżają się do końca swojego życia. Ponieważ są one sklasyfikowane jako „Euro 5” zamiast „Euro 6” pod względem emisji, nie mogą wrócić do obsługi pasażerów w Londynie ze względu na przepisy LEZ (Low Emission Zone) i ULEZ (Ultra Low Emission Zone).
Jeszcze bardziej niepokojący jest fakt, że Brighton zamierza zaostrzyć swoją własną LEZ do 2024 roku, co spowoduje wygnanie ich z najbardziej ruchliwych ulic miasta, chyba że otrzymają wyjątek. Może to oznaczać, że bendy busy ponownie zostaną wydalone.
Dobrą wiadomością jest to, że jeden bendy bus nadal jest w Londynie. Nazwany MAL15, jego oryginalny numer floty, został zachowany przez grupę entuzjastów autobusów w Bromley.
