Eksperci twierdzą, że na brytyjskim rynku pracy może brakować nawet miliona pracowników. Nie spełniły się obawy przed ogromnym wzrostem bezrobocia po wycofaniu wsparcia w postaci programu urlopowego. Wręcz przeciwnie: przy rekordowo wysokim poziomie 1,2 mln wakatów wielu pracodawców boryka się z niedoborem wykwalifikowanych pracowników.
Rząd ogłosił plany zatrudnienia do końca czerwca 500 000 osób poszukujących pracy. Osoby pobierające Universal Credit będą musiały szybciej szukać pracy poza wybraną przez siebie dziedziną lub stanąć w obliczu sankcji.
Według dyrektora Institute for Employment Studies, Tony’ego Wilsona, problem polega na tym, że pandemia spowodowała skurczenie się brytyjskiego rynku pracy.
„Obserwujemy spadek bezrobocia, ale także spadek zatrudnienia w porównaniu z okresem sprzed kryzysu”.
Tony Wilson, director of the Institute for Employment Studies
Jak do tego doszło?
Od czasu pojawienia się koronawirusa nastąpił duży wzrost liczby osób zaklasyfikowanych jako „nieaktywne zawodowo” – to znaczy osób, które nie szukają pracy i nie są gotowe do podjęcia pracy.
Office for National Statistics (ONS) szacuje, że w tej kategorii znajduje się o 400 000 osób więcej niż przed pojawieniem się wirusa.
Darren Morgan, dyrektor ds. statystyk ekonomicznych w ONS, mówi, że suma ta „gwałtownie wzrosła” na początku pandemii, a wzrost ten określa jako „zrozumiały”.
„Jeśli straciłeś wtedy pracę, nie było sensu jej szukać, ponieważ gospodarka była zamknięta”.
Darren Morgan, director of economic statistics at the ONS
Ostatnie badania przeprowadzone przez think-tank Resolution Foundation sugerują również, że mniej młodych mężczyzn jest obecnie aktywnych zawodowo, być może ze względu na strach przed chorobą, podczas gdy więcej kobiet podjęło pracę ze względu na wzrost elastyczności zatrudnienia.
Czy istnieją inne czynniki?
Wiele niedoborów siły roboczej w poszczególnych sektorach przypisuje się spadkowi liczby pracowników zagranicznych w Wielkiej Brytanii.
Ze względu na kombinację Covid-Brexit wielu obywateli UE, którzy pracowali w Wielkiej Brytanii, wróciło do krajów swojego pochodzenia.
Tony Wilson z IES uważa, że brak pracowników migrujących odpowiada za jedną trzecią niedoboru na rynku pracy, podczas gdy wzrost bierności zawodowej odpowiada za pozostałe dwie trzecie.
Które sektory są najbardziej dotknięte?
Kate Shoesmith, zastępca dyrektora naczelnego Recruitment and Employment Confederation (REC), mówi, że okres przedświąteczny był dla wielu firm „momentem touch-and-go”, z powodu Covid i problemów z rekrutacją.
„Było to połączenie najniższej dostępności kandydatów, jaką kiedykolwiek znaliśmy, i rosnących wskaźników nieobecności”.
Kate Shoesmith, deputy chief executive of the Recruitment and Employment Confederation (REC)
Obecnie wskaźniki zachorowalności Covid ustabilizowały się, ale niedobory nadal stanowią „duży problem”.
Kate Shoesmith zwraca uwagę na opiekę zdrowotną jako jeden z najbardziej dotkniętych sektorów. NHS i prywatni usługodawcy starają się pozyskać ograniczoną pulę wykwalifikowanych pracowników w obliczu wysokiego popytu na usługi.
„Czasami NHS będzie płacić więcej za zatrzymanie personelu, ponieważ NHS i sektor prywatny konkurują o płace”.
Kate Shoesmith
Gdzie indziej w gospodarce, wysiłki mające na celu rozwiązanie problemu chronicznego niedoboru kierowców ciężarówek okazały się owocne, ale za cenę przyciągnięcia osób z innych sektorów, takich jak kierowcy wózków widłowych lub pracownicy magazynowi – mówi.
„Trzeba spojrzeć na łańcuch dostaw jako całość. Istnieje poczucie, że okradamy Petera, żeby zapłacić Paulowi”.
Kate Shoesmith
Oblężony sektor hotelarsko-gastronomiczny jest pod ponowną presją, aby podnieść płace, podczas gdy nie miał szansy na uzupełnienie rezerw gotówkowych w okresie świątecznym z powodu ograniczeń Covid Plan B, dodaje.
Jakie jest rozwiązanie?
Kate Shoesmith twierdzi, że odpowiedź leży w przekonaniu osób nieaktywnych zawodowo do powrotu na rynek pracy.
Jednak, jak twierdzi, właściwe wykonanie tego zadania będzie wymagało wspólnego wysiłku sektora publicznego i prywatnego.
Dodaje, że urzędy pracy i agencje rekrutacyjne pracujące ramię w ramię mogą odbudować zaufanie osób, które wypadły z rynku pracy i pomóc im w powrocie do pracy.
„Po krachu z lat 2007-2008 istniało wspólne poczucie celu, wspólny wysiłek.” „Urzędy pracy mogą pomóc ludziom w znalezieniu pracy, podczas gdy rekruterzy mogą zaoferować głębokie zrozumienie sektora.” „Robiliśmy to już wcześniej i możemy zrobić to ponownie”.
Kate Shoesmith
